پروانه ساختمانی و حق مکتسب

تاریخ ارسال : 1405/03/08

با توجه به آراء متعدد دیوان عدالت اداری از جمله آراء وحدت رويه هيأت عمومي ديوان به شماره های ۱۱۷ تاریخ ۱۳۹۱/۰۳/۰۱ و ۱۹۴۸ تاریخ ۱۳۹۷/۱۱/۰۲ و ۲۹۷۰تاریخ ۱۰/۱۰/۱۳۹۸  ، امتيازات حاصل از اقدامات غيرقانوني حق مكتسبي براي دارندگان آن ايجاد نمي ‌كند و حمايت قانونگذار از حقوق افراد، مقيد و مشروط به استحقاق قانوني آنان و رعايت جهت مشروعيت حق است .

پروانه ساختمانی و حق مکتسب:

در خصوص اینکه آیا صرف صدور پروانه ساختمانی بدون شروع عملیات احداث بنا حق مکتسب ایجاد می کند یا خیر دو دیدگاه وجود دارد که هردو دیدگاه در رویه دیوان عدالت اداری مشاهده شده و طرفدارانی نیز دارد: 

۱-بر اساس رأی شماره ۳۲۵مورخ ۱۳۹۷/۱۰/۱۱ هیأت تخصصی اراضی و شهر سازی دیوان عدالت اداری صرف صدور پروانه ساختمان موجد حق مکتسب نمی باشد. 
۲-هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در رأی وحدت رویه شماره ۵۴۴ مورخ ۱۳۸۳/۱۰/۲۷ ، صدور پروانه ساختمانی را موجد حق مکتسبه می داند:"نظر به اینکه پروانه ساختمانی بر اساس درخواست شهروندان از سوی شهرداری مطابق با اصول شهرسازی و حدوث(توضیح :عبارت درست حدود) و ثغور معابر عمومی و وضعیت موجود صادر می‌گردد که مآلاً موجد حقوق مکتسبه‌ای برای اشخاص است سلب حق و یا تغییر آن بدون اجازه قانونگذار فاقد وجاهت و اعتبار می‌باشد."
 بنظر می رسد حق مکتسب ناشی از صرف صدور پروانه ساختمان محدود به مدت اعتبار پروانه می باشد و در صورت عدم احداث بنا در مدت اعتبار پروانه ساخت ، تجدید پروانه باید با رعایت ضوابط طرح های توسعه شهری صورت پذیرد.
در دستورالعمل اجرایی موضوع تبصره ۱ ماده ۲ قانون درآمد پایدار و هزینه شهرداری ها و دهیاری ها ، اتمام اعتبار پروانه ساختمانی در صورتی باعث تعلق عوارض تجدید پروانه ساختمان می شود که عملیات ساختمانی شروع نشده باشد و ضوابط طرح های توسعه شهری تغییر نموده و با پروانه صادره مغایرت داشته باشد پس می توان نتیجه گرفت حق مکتسب پروانه ساختمانی پس از اتمام اعتبار مندرج در آن به شرط شروع عملیات ساختمانی زایل نمی شود.